Turk madaniyati va merosi fondidan Vengriyada tarixiy qadam: hamkorlikning yangi bosqichi

Turk Madaniyati va Merosi Fondi (TMMF) Vengriyada joylashgan umumiy madaniy meros namunalarini asrash, ularni raqamli muhitga ko‘chirish va xalqaro miqyosda targ‘ib etish maqsadida keng qamrovli ishchi tashrifni amalga oshirdi. Tashrif doirasida Budapeshtdan Sigetvargacha bo‘lgan marshrut bo‘ylab yuqori darajadagi diplomatik uchrashuvlar, shuningdek, tarixiy obidalarda joyida texnik ko‘riklar tashkil etildi.

Fondning loyiha rahbari Nuri Aksun boshchiligida tashrifda ishtirok etgan, Yevren Rutbil (IICAS), Usmon O‘zsoy (Turk Dunyosi Fondi) va me’morchilik bo‘yicha mutaxassis Hasan Fevzi Cho‘g‘ondan iborat delegasiya dastlab Turkiya Respublikasining Budapeshtdagi favqulodda va muxtor elchisi Gulshan Karanis Ekshiog‘lu bilan uchrashdi. Uchrashuvda Fondning Vengriyada rejalashtirilgan loyihalari taqdim etildi hamda elchixona ko‘magida amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan akademik va raqamli hamkorlik imkoniyatlari muhokama qilindi.

Shu kuni delegasiya Gul Baba Fondiga ham tashrif buyurib, Fond direktorining o‘rinbosari janob Gábor Pálfi bilan uchrashuv o‘tkazdi. Uchrashuv davomida Gul Baba maqbarasi va Ozichali Hojji Ibrohim masjidi bo‘yicha skanerlash va vizuallashtirish ishlarini may oyida amalga oshirish maqsadga muvofiqligi bildirildi. Fotogrammetriya va dron orqali tasvirga olish bilan bog‘liq rasmiy ruxsat mexanizmlari hamda texnik masalalar ko‘rib chiqildi.

Safarning ikkinchi kuni Vengriya Madaniyat va innovasiyalar vazirligida Xalqaro madaniy hamkorlik bo‘yicha davlat kotibi xonim Anita Kiss-Hegyi bilan uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Uchrashuvda qo‘shma ko‘rgazma loyihalarini tayyorlash, shuningdek, raqamli merosga oid ma’lumotlar bazalariga kirish imkoniyatlarini ta’minlash masalalari bo‘yicha kelishuvlarga erishildi.

Shundan so‘ng delegasiya Vengriya Milliy muzeyida tashkil etilgan “Attila” ko‘rgazmasi bilan tanishib, Markaziy Osiyo va Hunlar tarixining muzeyshunoslik nuqtayi nazaridan namoyish etilishi yuzasidan mutaxassislar bilan fikr almashdi. Keyinchalik Estergom shahriga yo‘l olgan TMMF vakillari hozirda muzey sifatida faoliyat yuritayotgan Ozichali Hojji Ibrohim masjidi va tarixiy Estergon qal’asida joyida ko‘rik o‘tkazib, bu obidalarda qo‘llanilayotgan restavrasiya va ekspozisiya yondashuvlarini baholadilar.

Safarning uchinchi kuni Vengriyaning turli shaharlarida mavjud bo‘lgan turk merosi namunalarini o‘rganishga bag‘ishlandi. TMMF delegasiyasi Vengriya Transport va qurilish vazirligida Yodgorliklar va madaniy merosni muhofaza qilish bo‘yicha davlat kotibi o‘rinbosari xonim Krisztina Deák va uning jamoasi bilan uchrashuv o‘tkazdi. Uchrashuvda uch o‘lchamli skanerlash loyihalari, milliy merosni ro‘yxatga olish tizimlari va YE-meros platformasi muhokama qilindi, shuningdek, Turk Madaniyati va Merosi Fondining xalqaro faoliyati batafsil taqdim etildi.