2026 йил 2–3 сентябрь кунлари Тошкент шаҳри ва Тошкент вилоятида Ўзбекистон Республикаси Мустақиллигининг 35 йиллиги, Биринчи Боку Туркология Қурултойининг 100 йиллиги, шунингдек, буюк ўзбек шоири ва мутафаккири Алишер Навоийнинг 585 йиллиги ҳамда буюк шоир ва мутафаккир Низомий Ганжавийнинг 885 йиллигига бағишланган адабий, маданий ва гуманитар тадбирлар мажмуаси бўлиб ўтди.
Тадбирлар Туркий маданият ва мерос жамғармаси, Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги, Ўзбекистон Республикаси Маданият вазирлиги, Тошкент вилояти ҳокимлиги, Ўзбекистон ва Қозоғистон Ёзувчилар уюшмалари томонидан ташкил этилди.
3-сентябрь куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Миромонович Мирзиёевнинг Алишер Навоий ва Низомий Ганжавий юбилейларига бағишланган халқаро тадбирларни ўтказиш ташаббуси доирасида “Туркий дунёнинг маънавий мероси: адабиёт – даврлар ва авлодлар мулоқоти” мавзусида Ўзбекистон ва Қозоғистон ёзувчилари форуми бўлиб ўтди.
Форум умумий адабий ва маданий меросни тарғиб этиш, туркий давлатлар ўртасидаги алоқаларни мустаҳкамлаш ҳамда ижодий ҳамкорликни ривожлантиришга қаратилди.
Форумда Ўзбекистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Хайриддин Султонов, Қозоғистон Республикаси Президенти маслаҳатчиси Малик Отарбаев, Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазири Эъзозхон Каримова, Ўзбекистон Республикаси Маданият вазири Озодбек Назарбеков, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси Сирожиддин Саййид, Қозоғистон Ёзувчилар уюшмаси раиси Мереке Қўлкенов, Қозоғистон Республикасининг Ўзбекистон Республикасидаги Фавқулодда ва Мухтор элчиси Ерали Туғжанов, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги (ЎзА) бош директори Абдусаид Кўчимов, Туркий маданият ва мерос жамғармаси президенти, профессор Актоти Раимқулова, шунингдек, икки мамлакатнинг давлат ва жамоат арбоблари, таниқли ёзувчи ва шоирлар, олимлар ҳамда ижодий зиёлилар вакиллари иштирок этди.
Форум дастури Тошкент шаҳридаги буюк мутафаккир Алишер Навоий ҳайкали пойига гуллар қўйиш маросимидан бошланди. Шундан сўнг Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида Биринчи Боку Туркология Қурултойининг 100 йиллигига бағишланган архив ҳужжатлари фотокўргазмаси, шунингдек, Ўзбекистон, Қозоғистон ва Туркий маданият ва мерос жамғармасининг нашриёт лойиҳалари тақдим этилди.
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси раиси ўринбосари Минхожиддин Ҳожиматов модераторлигида ўтган ялпи мажлис давомида Ўзбекистон Республикаси ва Қозоғистон Республикаси Президентларининг табриклари ўқиб эшиттирилди. Икки мамлакат давлат органлари ва адабий жамоатчилиги вакиллари Форум ҳамда қабул қилинган Тошкент декларациясининг туркий дунёда адабий ва маданий-гуманитар алоқаларни янада ривожлантиришдаги алоҳида аҳамиятини таъкидладилар.
Туркий маданият ва мерос жамғармаси президенти Актоти Раимқулова қардош Ўзбекистон халқини Мустақилликнинг 35 йиллиги билан табриклаб, Форумнинг туркий халқларнинг маънавий меросини асраб-авайлаш ва уни келажак авлодларга етказишдаги алоҳида ўрнини қайд этди.
“Халқнинг фаровон келажаги унинг тили, маданияти, тарихи ва анъаналарини асраб-авайлаш, шунингдек, маънавий қадриятларни авлоддан-авлодга етказишга боғлиқ”, – деди профессор Актоти Раимқулова.
Жамғарма президенти, шунингдек, сўнгги икки йил давомида ташкилот томонидан туркий халқларнинг бой маданий меросини асраш, ўрганиш ва тарғиб этишга қаратилган қарийб 200 та лойиҳа ва ташаббус амалга оширилганини таъкидлади.
Форум доирасида “Ўзбекистон ва Қозоғистон адабий мулоқоти: умумий мерос, замонавийлик ва ҳамкорликнинг янги уфқлари” мавзусида тематик сессия бўлиб ўтди. Унда Алишер Навоий ва Низомий Ганжавийнинг бой мероси, қардош халқларнинг кўп асрлик адабий алоқалари, умумий тарихий-маданий хотирани асраш масалалари ҳамда адабиётнинг туркий дунё халқларини маънавий жиҳатдан яқинлаштиришдаги ўрни муҳокама қилинди.
Дастур “Туркий дунё адабий ҳамкорлигининг янги уфқлари” мавзусидаги давра суҳбати билан давом этди. Унда умумий адабий меросни асраш ва халқаро миқёсда тарғиб этиш, таржимонлик фаолиятини ривожлантириш, ёш ижодкорларни қўллаб-қувватлаш, қўшма нашриёт лойиҳаларини амалга ошириш ва адабий меросни рақамлаштириш масалалари муҳокама марказида бўлди.
Форумнинг тарихий якуни сифатида Тошкент декларацияси қабул қилинди. Ҳужжатни Ўзбекистон ва Қозоғистон Ёзувчилар уюшмалари раислари ҳамда Туркий маданият ва мерос жамғармаси президенти имзолади.
Тошкент декларацияси туркий дунё маконида узоқ муддатли адабий ва маданий-гуманитар ҳамкорликнинг аниқ йўналишларини белгилаб берди. Ҳужжат ижодкорлар ўртасидаги алоқаларни янада кенгайтириш, умумий адабий меросни ўрганиш, таржима қилиш ва тарғиб этиш ишларини фаоллаштириш, қўшма нашриёт ва илмий-тадқиқот ташаббусларини амалга ошириш, ёш муаллифларни қўллаб-қувватлаш ҳамда туркий давлатларнинг адабий ва маданий институтлари ўртасидаги профессионал ҳамкорликни мустаҳкамлашни назарда тутади.
Декларациянинг қабул қилиниши адабий ҳамкорликнинг барқарор платформасини шакллантириш ва туркий дунё умумий маданий-гуманитар маконини янада мустаҳкамлаш йўлидаги муҳим қадам бўлди.
Форум арафасида, 2026 йил 2 сентябрь куни Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманининг Қораманас қишлоғида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан атоқли қозоқ ёзувчиси Раҳматулла Раимқулов номи берилган 34-сонли умумий ўрта таълим мактабида 2026–2027-ўқув йилининг бошланишига бағишланган тантанали маросим бўлиб ўтди.
Раҳматулла Раимқулов – ёзувчи, драматург, таржимон, Иккинчи жаҳон уруши фахрийси ва жамоат арбоби бўлиб, унинг адабий мероси Қозоғистон маданиятида муносиб ўрин эгаллаган ҳамда қозоқ ва ўзбек халқлари ўртасидаги кўп йиллик адабий ва маънавий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилиб келмоқда.
Маросимда давлат органлари раҳбарлари ва вакиллари, жамоат арбоблари, Қозоғистон ва Ўзбекистоннинг таниқли ёзувчилари, ижодий зиёлилар вакиллари, педагоглар, ўқувчилар ва қишлоқ аҳолиси иштирок этди.
Тадбир доирасида “Биринчи қўнғироқ” маросими ҳамда “Раҳматулла Раимқулов: авлодларни бирлаштирувчи мерос” мавзусида очиқ дарс ўтказилди. Иштирокчиларга, шунингдек, мактабнинг янгиланган кутубхонаси ва ёзувчининг ҳаёти ҳамда ижодига бағишланган мемориал бурчак тақдим этилди. Мактаб кутубхонаси қозоқ ва ўзбек адабиётининг янги нашрлари билан бойитилди.
2–3-сентябрь кунлари ўтказилган тадбирлар туркий давлатлар ўртасидаги маданий-гуманитар алоқаларни мустаҳкамлаш учун муҳим майдонга айланди ҳамда тарихий хотирани асраш, адабий мулоқотни ривожлантириш ва туркий дунёнинг бой маънавий меросини тарғиб этишга бўлган умумий садоқатни яна бир бор намоён этди.
