Flydubai reysi: «harbiy oqibatlarga» olib kelishi mumkin

Dubaydan Tel-Avivga yo‘l olgan Flydubai samolyotida sodir bo‘lgan hodisa xalqaro aviasiya xavfsizligi bo‘yicha yangi savollarni keltirib chiqardi. Omandan bo‘lgan ikkinchi pilot samolyot komandiriga pichoq bilan jarohat yetkazib, kabina boshqaruvini egallashga uringan.

Vaziyat faqat yo‘lovchilarning aralashuvi orqali bartaraf etilgan. Isroillik yo‘lovchilar pilotlar kabinasiga kirib, hujum qilgan shaxsni zararsizlantirgan.

Uning aniq niyati hozircha noma’lum. Terrorizm bo‘yicha ekspert, London Qirollik kolleji mutaxassisi Peter Noymannning ta’kidlashicha, u samolyotni halokatga uchratish yoki 11 sentyabr teraktlaridagi kabi uni binoga yo‘naltirishni rejalashtirgan bo‘lishi mumkin.

Noymannga ko‘ra, hozir eng muhim masala — hujum ortida kim turganini aniqlash. U hodisaning ehtimoliy sabablarini uchta variantga ajratgan.

• Birinchi variant: hujumchi harakatni mustaqil ravishda, shaxsiy e’tiqodi asosida amalga oshirgan va hech qanday tashkilot bilan bog‘liq bo‘lmagan.

• Ikkinchi variant: uning ortida «Al-Qoida», «Islomiy davlat», «Hizbulloh» yoki boshqa tashkilot turgan bo‘lishi mumkin. Agar bu tasdiqlansa, ekspert jiddiy siyosiy oqibatlar yuzaga kelishi mumkinligini aytgan.

• Uchinchi variant: hujum ortida biror davlat turgan bo‘lishi ehtimoli. Noymann Eronning Isroilga qarshi gibrid urushi kontekstida manfaatdor bo‘lishi mumkinligini tilga olgan, ammo hozircha Tehronning hodisaga aloqadorligi bo‘yicha aniq dalillar mavjud emasligini ta’kidlagan.

Ekspertning fikricha, hodisa xalqaro aviasiya xavfsizligi protokollaridagi ehtimoliy bo‘shliqni ham ko‘rsatgan. Amaldagi tartib-qoidalar, odatda, pilotning ataylab emas, balki tabiiy sabablar tufayli ish qobiliyatini yo‘qotishi holatiga mo‘ljallangan.

Bir pilotning ataylab ikkinchi pilotni ishdan chiqarib, samolyot boshqaruvini egallashga urinishi esa xavfsizlik tizimida alohida muammo sifatida ko‘rilmoqda.