47°C issiqlikda tong ham, tun ham yo‘q: Hindistonning eng issiq hududida bir kun

Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Banda tumanida hayot so‘nggi haftalarda misli ko‘rilmagan jazirama issiqlik sharoitida kechmoqda. Harorat bir necha kun davomida 47–48°C darajagacha ko‘tarilib, hudud mamlakatning eng issiq nuqtasiga aylandi.

Ertalab soat oltidayoq quyosh go‘yo tush paytidagidek kuydiradi. Kun yorig‘i o‘ta yorqin, havo esa erta tongdanoq qizib ketadi. Mahalliy aholi aytishicha, bu yerda endi «salqin tong» degan tushuncha deyarli qolmagan.

Ikki milliondan ortiq aholi yashaydigan Bandada ko‘pchilik qishloq xo‘jaligi, qurilish, transport va boshqa ochiq havodagi mehnat bilan kun kechiradi. Ular uchun issiqdan qochish imkoniyati deyarli yo‘q, shuning uchun odamlar butun turmush tarzini ob-havoga moslashtirishga majbur bo‘lgan.

Tuman markazidan 30 kilometr uzoqlikdagi Atarra sabzavot bozorida savdo ishlari odatdagidan ancha erta boshlanadi. Dehqonlar tong yorishishi bilan pomidor, qalampir, limon, qovun va boshqa mahsulotlarni olib keladi. Bozor esa shahar aholisining aksariyati uyg‘onmasidanoq yopiladi.

Sotuvchilarning aytishicha, har kim mahsulotini iloji boricha tezroq sotib, havo yanada qizib ketmasidan uyiga qaytishga harakat qiladi.

«Quyoshga qarang. Hozir soat 6:15 bo‘lsa ham, o‘zingizni xuddi soat 8 yoki 9 bo‘lgandek his qilasiz», — deydi pomidor sotuvchisi Himanshu.

Jazirama nafaqat odamlarning kun tartibini o‘zgartirgan, balki mahsulotlarning saqlanish muddatiga ham ta’sir qilmoqda. Sabzavot va mevalar odatdagidan tezroq buziladi, bu esa dehqonlar va sotuvchilar uchun qo‘shimcha muammolar tug‘dirmoqda.

Mahalliy aholi issiqlikning eng yuqori pallasida soya izlashga, ish vaqtini qisqartirishga va imkoni boricha ko‘proq suv iste’mol qilishga harakat qilmoqda. Biroq 47–48 darajali haroratda hatto bu choralar ham doimo yetarli bo‘lavermaydi.

Mutaxassislar esa bunday ekstremal issiqlik to‘lqinlari iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini ta’kidlab, kelgusi yillarda Janubiy Osiyoda shunday holatlar yanada ko‘payishi mumkinligidan ogohlantirmoqda.