— Умида, бугун туризм кўпинча тайёр пакетлар билан боғланади. Сиз эса уни “тизим” деб атайсиз. Нега?
— Чунки барқарор туристик маҳсулот тасодифан пайдо бўлмайди. У бозорни тушуниш, аудиторияни аниқлаш, сервис занжирини бошқариш ва ҳамкорликларни тўғри қуришни талаб қилади. Агар бу элементлар бири-бири билан ишламаса, туризм фақат қисқа муддатли хизмат бўлиб қолади.
— Сизнинг профессионал қарашингиз қаерда шаклланган?
— Таълим жараёнида ва ундан кейинги амалий тажрибада. Туризм бўйича олий маълумот менга бошқарув ва маданий контекстни тушунишга ёрдам берди. Кейинчалик Давлат туризм қўмитаси тизимида малака оширишдан ўтишим эса соҳани регуляция, стандарт ва амалий масъулият нуқтаи назаридан кўришга имкон берди.
— Фаолиятингизнинг дастлабки йилларида нималар муҳим бўлган?
— Амалий иш. 2018 йилдан бошлаб мижоз билан тўғридан-тўғри ишлаш, маршрутлар яратиш, ҳамкорлар билан келишувлар, логистика ва сервис сифатини бошқариш орқали реал бозорни ўргандим. Айнан шу босқичда туризмнинг “ички механикаси”ни тушундим.
— 2021 йилдан Yellow Star Travel’ни бошқарасиз. Бу компаниянинг асосий фарқи нимада?
— Биз стандарт пакетлардан кўра муаллифлик (custom) дастурларига эътибор қаратамиз. Ҳар бир маршрут аудиториянинг мақсади, вақт ресурси ва кутган натижасига мослаб ишлаб чиқилади. Бу маданий, оилавий, гастрономик ёки расмий ташриф доирасидаги сафарлар бўлиши мумкин.
— Делегациялар ва расмий меҳмонлар билан ишлашнинг ўзига хос томони нимада?
— Бу сегментда хатога ўрин йўқ. Протокол, вақт, хавфсизлик ва маданий нозикликлар бир тизим сифатида ишлаши керак. Маршрут нафақат қизиқарли, балки контекстга мос бўлиши лозим. Бу оддий сайёҳатдан кўра анча мураккаб, лекин натижаси ҳам шунга яраша бўлади.
— Сиз кўп бор “маъноли маршрут” тушунчасини ишлатасиз. Бу нимани англатади?
— Замонавий турист кўпроқ тажриба излайди. У жойларни кетма-кет кўришни эмас, мамлакатни тушунишни хоҳлайди. Шунинг учун маршрут ичида тарих, маданият, локал ҳаёт ва мантиқий ҳикоя бўлиши муҳим.
— Профессионал инфотурлар ва сертификатлар сизга нима берди?
— Улар хизмат сифатини ичидан кўришга ёрдам берди. Меҳмонхона, дестинация ва бозор қандай ишлашини тушунмасдан туриб, сифатли маҳсулот яратиб бўлмайди. Бу тажриба қарорларни фактларга асослаб қабул қилишга ўргатади.
— Сўнгги йилларда меҳмонхона лойиҳаларида ҳам ишлагансиз. Бу туризм агентлиги фаолиятига қандай таъсир кўрсатди?
— Меҳмонхона тажрибаси сервисни операцион жараён сифатида кўришга ёрдам берди. Агентлик ва меҳмонхона ўртасидаги боғлиқликни тушуниш маҳсулот сифатини анча оширади.
— Сизнингча, туризмнинг иқтисодий ва ижтимоий аҳамияти нимада?
— Туризм кичик бизнесни қўллаб-қувватлайди, хизмат маданиятини оширади ва мамлакат имижини шакллантиради. Тўғри қурилган туристик лойиҳа иқтисодий фойда билан бирга маданий ва репутацион қиймат ҳам яратади.
— Келажакда профессионал фаолиятингизни қайси йўналишда кўрасиз?
— Халқаро ҳамкорликка асосланган лойиҳаларда. Туризмни фақат сафар эмас, балки маданий ва иқтисодий кўприк сифатида ривожлантириш мени қизиқтиради.
— Суҳбат якунида ёш мутахассисларга нима маслаҳат берардингиз?
— Туризмда тез натижа камдан-кам бўлади. Бу соҳа тизим, сабр ва сифат талаб қилади. Агар жараённи чуқур тушунсангиз ва масъулият билан ёндашсангиз, натижа барибир келади.
Маҳбуба Ҳасанова суҳбатлашди.
