АҚШ Европани Patriot ракеталарисиз қолдирдими?

Америка ОАВлари Эрон билан уруш учун ракеталарни кўчириш ортидан Patriot ракета-кесиб қолувчиларининг «ўта хавфли» даражада танқислиги ҳақида огоҳлантирди.

Европа ҳудудидаги Америка Patriot ракета-кесиб қолувчилари захираси АҚШнинг Эрон билан уруши фонида «ўта хавфли» даражага тушган. Бу ҳақда Associated Press агентлигига Европадаги америкалик мудофаа вакили ва НАТО вакили махфийлик шарти билан маълум қилган.

Америка амалдорининг сўзларига кўра, энг жиддий танқислик айнан Россиянинг юқори тезликдаги баллистик ракеталарини уриб туширишга қодир Patriot ракеталарида кузатилмоқда. НАТО вакили ҳам Европа ҳудудидаги Америка ва иттифоқчи кучларида бундай ракеталар захираси жуда камайганини тасдиқлаган.

Америка амалдори АҚШнинг Европадаги армиясида узоқ давом этадиган баллистик ҳужумни қайтариш учун «аниқ етарли миқдорда» Patriot мавжуд эмаслигини айтди. Унинг таъкидлашича, ҳатто битта баллистик ракета зарбаси ёки Россия ракетасининг тасодифан йўналишидан оғиб кетган ҳужумига қарши мудофаа имкониятлари «жуда чекланган» бўлади.

Захираларнинг қисқариши Америка ракеталарининг Европадан Яқин Шарққа кўчирилиши билан боғлиқ. У ерда АҚШ ва унинг иттифоқчилари Эрон дронлари ва ракеталарини қайтариш учун Patriot жумладан, кўплаб ракета-кесиб қолувчилардан фойдаланмоқда. Бундан ташқари, аввалроқ Америка захираларининг бир қисми Украинага берилган эди.

Стратегик ва халқаро тадқиқотлар маркази баҳосига кўра, Эрон билан можаро даврида АҚШ ўз ихтиёридаги Patriot ракеталарининг 65 фоизини — 2330 та ракета орасидан тахминан 1500 тасини сарфлаган. Жорий йилда тахминан 600 та ракета ишлаб чиқариш режалаштирилган, 2030 йилга бориб эса Patriot ишлаб чиқариш ҳажмини йилига 2000 тага етказиш мақсад қилинган.

Америка ва Европа ҳарбийлари Европадаги ATACMS тактик ракета мажмуалари танқислигига ҳам дуч келмоқда. Бироқ у ерда ўқ-дорилар билан боғлиқ вазият ҳаво мудофаа тизимларига қараганда енгилроқ, чунки айрим Европа давлатларида Taurus ва Storm Shadow каби ўзларининг узоқ масофали ракеталари мавжуд.

Европада Patriot'га эҳтимолий муқобил вариантлардан бири сифатида Франция-Италия ҳамкорлигида яратилган SAMP/T NG ҳаво мудофаа тизими тилга олинмоқда. Бироқ унинг янги версияси ҳали жанг шароитида синовдан ўтмаган, амалдаги SAMP/T версиясининг ҳаракат радиуси эса Patriot'никидан қисқароқ.

Шу билан бирга, НАТО ракеталарнинг «ўта хавфли» даражада танқислиги ҳақидаги даъволарни рад этди. Альянс вакили полковник Мартин О'Доннелл НАТО «зарбаларни қайтариш» имкониятига эга экани ва ўз мудофааси ҳамда Украинга ёрдам бериш учун етарли миқдорда ўқ-дорилар мавжудлигини билдирди. Пентагон ҳам ўқ-дорилар танқислиги ҳақидаги хабарларни ёлғон деб атади.

Patriot захиралари яқин келажакда тиклана бошлаши кутилмоқда. Германияда сентябрь ойида Европадаги биринчи Patriot ракеталари ишлаб чиқариладиган корхона очилиши керак, дастлабки етказиб беришлар эса келаси йил бошида бошланиши мумкин. Шу билан бирга, Америка амалдорининг айтишича, айрим давлатлар, жумладан Германия қимматбаҳо мажмуаларни аллақачон сотиб олган, аммо улардан фойдаланиш учун ҳозирча етарли миқдорда ўқ-дориларга эга эмас.