Турк маданияти ва мероси фондидан Венгрияда тарихий қадам: ҳамкорликнинг янги босқичи

Турк Маданияти ва Мероси Фонди (ТММФ) Венгрияда жойлашган умумий маданий мерос намуналарини асраш, уларни рақамли муҳитга кўчириш ва халқаро миқёсда тарғиб этиш мақсадида кенг қамровли ишчи ташрифни амалга оширди. Ташриф доирасида Будапештдан Сигетваргача бўлган маршрут бўйлаб юқори даражадаги дипломатик учрашувлар, шунингдек, тарихий обидаларда жойида техник кўриклар ташкил этилди.

Фонднинг лойиҳа раҳбари Нури Аксун бошчилигида ташрифда иштирок этган, Еврен Рутбил (IICAS), Усмон Ўзсой (Турк Дунёси Фонди) ва меъморчилик бўйича мутахассис Ҳасан Февзи Чўғондан иборат делегация дастлаб Туркия Республикасининг Будапештдаги фавқулодда ва мухтор элчиси Гулшан Каранис Экшиоғлу билан учрашди. Учрашувда Фонднинг Венгрияда режалаштирилган лойиҳалари тақдим этилди ҳамда элчихона кўмагида амалга оширилиши мумкин бўлган академик ва рақамли ҳамкорлик имкониятлари муҳокама қилинди.

Шу куни делегация Гул Баба Фондига ҳам ташриф буюриб, Фонд директорининг ўринбосари жаноб Gábor Pálfi билан учрашув ўтказди. Учрашув давомида Гул Баба мақбараси ва Озичали Ҳожжи Иброҳим масжиди бўйича сканерлаш ва визуаллаштириш ишларини май ойида амалга ошириш мақсадга мувофиқлиги билдирилди. Фотограмметрия ва дрон орқали тасвирга олиш билан боғлиқ расмий рухсат механизмлари ҳамда техник масалалар кўриб чиқилди.

Сафарнинг иккинчи куни Венгрия Маданият ва инновациялар вазирлигида Халқаро маданий ҳамкорлик бўйича давлат котиби хоним Анита Kiss-Hegyi билан учрашув бўлиб ўтди. Учрашувда қўшма кўргазма лойиҳаларини тайёрлаш, шунингдек, рақамли меросга оид маълумотлар базаларига кириш имкониятларини таъминлаш масалалари бўйича келишувларга эришилди.

Шундан сўнг делегация Венгрия Миллий музейида ташкил этилган “Attila” кўргазмаси билан танишиб, Марказий Осиё ва Ҳунлар тарихининг музейшунослик нуқтайи назаридан намойиш этилиши юзасидан мутахассислар билан фикр алмашди. Кейинчалик Эстергом шаҳрига йўл олган ТММФ вакиллари ҳозирда музей сифатида фаолият юритаётган Озичали Ҳожжи Иброҳим масжиди ва тарихий Эстергон қалъасида жойида кўрик ўтказиб, бу обидаларда қўлланилаётган реставрация ва экспозиция ёндашувларини баҳоладилар.

Сафарнинг учинчи куни Венгриянинг турли шаҳарларида мавжуд бўлган турк мероси намуналарини ўрганишга бағишланди. ТММФ делегацияси Венгрия Транспорт ва қурилиш вазирлигида Ёдгорликлар ва маданий меросни муҳофаза қилиш бўйича давлат котиби ўринбосари хоним Крисзтина Deák ва унинг жамоаси билан учрашув ўтказди. Учрашувда уч ўлчамли сканерлаш лойиҳалари, миллий меросни рўйхатга олиш тизимлари ва е-мерос платформаси муҳокама қилинди, шунингдек, Турк Маданияти ва Мероси Фондининг халқаро фаолияти батафсил тақдим этилди.