Эрон авиакомпанияларига қарши санкциялар кучга кирдими?

8 сентябрь куни АҚШ Молия вазирлиги Эрон авиация секторига қарши янги санкциялар эълон қилди. 27 та Эрон авиакомпанияси санкция рўйхатига киритилди. Вашингтон улардан айримлари қурол-яроғ, ҳарбийлар ва санкцияларни четлаб ўтиш учун фойдаланилганини билдирмоқда. Шу билан бирга, Эрон авиакомпанияларига хизмат кўрсатадиган хорижий компаниялар ҳам санкция хавфи остига қўйилди.

Асосий босқич 23 сентябрдан бошланди. АҚШнинг позициясига кўра, Эрон авиакомпанияларига ёқилғи қуйиш, аэропорт хизмати кўрсатиш, билет сотиш ёки бошқа хизматларни кўрсатадиган хорижий компаниялар АҚШнинг молиявий тизимидан узилиши мумкин. Яъни Вашингтон Эрон самолётларини ўз ҳудудида эмас, уларга хорижда хизмат кўрсатишни қийинлаштириш орқали халқаро парвозларини чекламоқда.

Ҳозиргача энг аниқ чеклов қўйган давлатлар:

🇬🇪 Грузия — Эрон рейсларини тўхтатди.
🇦🇿 Озарбайжон — Эрон авиакомпаниялари парвозларини тўхтатди.
🇮🇶 Ироқ — 23 сентябрдан Бағдод аэропортини Эрон авиакомпаниялари учун ёпди, аммо Нажаф орқали рейслар давом этган.
🇴🇲 Уммон — Масқат аэропорти Эрон рейсларини қабул қилишни тўхтатди.

Қатар йўналишида ҳам рейслар тўхтаган, аммо буни тўлиқ «Қатар ҳаво ҳудуди Эрон учун ёпилди» деб аташ тўғри эмас. Айрим рейслар уруш ва хавфсизлик сабаблари билан аввалроқ ҳам тўхтатилган. Шу билан бирга, Хитой Эронга қарши АҚШ санкцияларини ноқонуний деб атаган ва Эрон авиакомпаниялари Хитойга рейсларни давом эттирган. 23 сентябрда Mahan Air самолётининг Гуанчжоуга қўнгани ҳам қайд этилган. Туркия йўналишлари эса тўлиқ ёпилган эмас, аммо Turkish Airlines Эронга рейсларни камида 2027 йил мартгача тўхтатгани хабар қилинди.

Энди нима бўлади?

Эроннинг халқаро авиацияси янада қисқариши мумкин. Самолёт учун фақат ҳаво ҳудуди эмас, балки ёқилғи, техник хизмат, аэропорт хизмати, эҳтиёт қисмлар ва билет тизими керак. Агар хорижий компаниялар АҚШ санкцияларидан қўрқиб хизмат кўрсатмаса, Эрон авиакомпанияларининг халқаро парвозлари кескин камаяди. Ҳозирнинг ўзида йўловчиларнинг бир қисми Туркия ва Арманистон орқали қуруқликдан чиқишга ўтмоқда. Шу билан бирга, Хитой каби давлатлар Эрон билан авиақатновни сақлаб қолса, Эроннинг ташқи авиалоқаси бутунлай узилиб қолмайди.