Дунё муҳим маҳсулот танқислигига дуч келмоқда

Шакар ишлаб чиқариш ҳажми сўнгги 10 йил ичидаги энг паст даражага етади.

Bloomberg агентлиги хабар беришича, Европа шакар бозори ишлаб чиқаришнинг сезиларли даражада пасайишига дуч келиши мумкин. Ер майдонининг камайиши ва ғайритабиий иссиқликнинг комбинацияси сўнгги ўн йилликдаги энг паст шакар лавлаги ҳосилидан бирига олиб келиши мумкин.

S&P Global Energy таҳлилчиларининг фикрига кўра, Европа Иттифоқи ва Буюк Британияда шакар ишлаб чиқаришнинг умумий ҳажми тахминан 15 миллион тоннага етиши мумкин. Бу 2015 йилги мавсумдан бери энг паст даража бўлади.

Прогнозларнинг ёмонлашувининг асосий сабабларидан бири жуда иссиқ об-ҳаво эди. Юқори ҳароратлар шакар лавлаги экинларига салбий таъсир кўрсатди ва кутилган ҳосилдорликни пасайтирди.

Фермерлар ҳозирги об-ҳаво шароитининг ёмонлашувидан олдин ҳам шакар лавлаги майдонларини камайтириб келишган эди. Фермерлар кетма-кет иккинчи йил давомида бир неча марта мўл ҳосил йиғиб олингандан сўнг экиш ҳажмларини камайтирдилар, бу эса Европа бозорида шакар профицитига ва нархларнинг сезиларли даражада пасайишига олиб келди.

Европа ишлаб чиқаришининг камайиши глобал бозор учун қўшимча хавфлар фонида юз берди. Хусусан, Эль-Ниньо ҳодисаси билан боғлиқ об-ҳаво шароитлари Ҳиндистон ва Таиланд каби Осиёнинг бир қанча йирик ишлаб чиқарувчи мамлакатларида шакарқамиш ҳосилига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.

Шу шароитда бозор иштирокчилари аллақачон хом ашё нархига таклифнинг камайиши мумкинлигини ҳисобга олишни бошладилар.

Таҳлилчиларнинг фикрича, Европада ҳосилнинг камайиши келгуси йилнинг биринчи ва иккинчи чоракларида шакар танқислигини кучайтириши мумкин. Бозор нархлари аллақачон талаб ва таклиф ўртасидаги мувозанатнинг янада ўзгаришига оид кутилган натижаларни акс эттиради.

Мутахассислар, шунингдек, агар ишлаб чиқариш ҳажми кутилганидан паст бўлса, яқин келажакда нархларнинг янада ошишини тахмин қилмоқдалар.

Европалик ишлаб чиқарувчилар ва қайта ишловчи компаниялар учун таклифнинг камайиши ҳам ижобий томонга ўзгариши мумкин. Икки мавсум давомида мўл ҳосил йиғиб олингандан сўнг, бозор шакар билан ортиқча таъминланди, бу маҳсулот нархларига пастга босим ўтказди ва саноат компаниялари учун фойдани камайтирди.

Энди бу вазият ўзгариши мумкин. Ишлаб чиқаришнинг пасайиши Европа бозоридаги ортиқча маҳсулотни камайтириши мумкин ва натижада Европа Иттифоқи экспортчидан шакарнинг соф импортчисига ўтиши мумкин.

Европада шакар нархлари аллақачон сезиларли даражада ўсишни кўрсатмоқда. Улар июнь ойидан бери 9% га ошди, бу эса бозорнинг таклифнинг янада қисқариши ҳақидаги кутганларини акс эттиради.