Кипрда биринчи марта шахснинг хусусий мулки судсиз мусодара қилинди

Никосия туман суди қочқин малайзиялик молиячи Джо Лоунинг Каво-Греко ҳудудидаги тахминан 5 миллион еврога баҳоланган вилласини мусодара қилишни маъқуллади. Бу Кипрда мулк суд ҳукми чиқарилмасдан сотиш учун мусодара қилинган биринчи ҳолат.

Сўров Кипр юридик хизмати ва Пул ювишга қарши кураш бўлими (МОКАС) томонидан берилган ва Никосия туман суди томонидан кўриб чиқилган. Бу хусусий шахснинг мулкини жиноий жавобгарликка тортилмасдан тугатиш тўғрисидаги бундай буйруқ биринчи марта чиқарилган.

Савол остидаги мулк Айиа-Напа қирғоғидаги ҳашаматли вилла бўлиб, уни Лоу тахминан 5 миллион еврога сотиб олган. МОКАС уни 2020 йилда мусодара қилган. Сотишдан тушган маблағ Малайзияга ўтказиладими ёки йўқми номаълум, у Лоуни давлат маблағларини йирик миқдорда ўзлаштиришда айбдор деб топиб, халқаро суд жараёнини бошлаган.

Жо Лоу (тўлиқ исми Лоу Так Джо, 1981 йилда туғилган) - халқаро қидирувда бўлган малайзиялик молиячи. АҚШ прокурорлари ва Малайзия расмийлари уни 1MDB фирибгарлигининг ортидаги ташкилотчи сифатида аниқламоқда.

У 2018 йилда АҚШ ва Малайзияда айбланган, аммо судланмаган. Лоу тахминан ўн йил давомида, эҳтимол Хитой ёки Макаода яшириниб юрган ва ҳеч қандай қонунбузарликни рад этади. Бир нечта ОАВ хабарларига кўра, 2026 йил май ойида у АҚШ президенти Дональд Трампга авф этиш тўғрисида илтимоснома топширган.

1Malaysia Development Berhad давлат инвестиция фонди 2009 йилда ўша пайтдаги Малайзия бош вазири Нажиб Разак даврида ташкил этилган. Терговчиларнинг фикрига кўра, 2009 ва 2015 йиллар оралиғида жамғармадан камида 4,5 миллиард доллар пул ўғирланган - бу дунё тарихидаги энг йирик молиявий жиноятлардан бири ҳисобланади.

Прокурорларнинг таъкидлашича, Лоу шахсан тахминан 1,4 миллиард долларни ўзлаштирган ва уни ҳашаматли кўчмас мулк, санъат, яхталар ва Голливуд юлдузлари билан биродарлик муносабатларига сарфлаган. Разак судланган ва қамоқ жазосини ўтмоқда.

Лоу 2015 йил сентябрь ойида "Инвестиция орқали фуқаролик" дастури орқали Кипр паспортини олди. У Айиа Нападаги виллани "олтин паспорт" схемаси орқали сотиб олди. Битим бир неча кун ичида якунланди.

Унинг фуқаролигини олишининг ғалати ҳолатлари, шунингдек, ариза берилгандан сўнг, тахминан 310 000 евро марҳум архиепископ Хризостомос IIга ўтказилганлиги билан боғлиқ бўлиб, у ариза берувчига Ички ишлар вазирлигидан ҳимоя кўрсатди. Кейинчалик архиепископ пулни қайтариб берди ва полиция тергови коррупцияга оид ҳеч қандай далил топмади.

2023 йил май ойида Кипр Вазирлар Кенгаши Лоуни фуқаролигидан маҳрум қилишга қарор қилди ва халқаро танқидлардан сўнг "олтин паспорт" дастурининг ўзи ёпилди.